ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮನುಷ್ಯನವರೆಗೆ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿರುವ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ವಿಕಾಸವೇ ನಾವು

ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರ "*ಬಾ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸು ಇಂದೆನ್ನ ಹೃದಯದಲಿ*" ಕವಿತೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಗೀತೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಜಡದಿಂದ ಚೈತನ್ಯದವರೆಗೆ ಸಾಗುವ ಜೀವ ವಿಕಾಸ (Evolution of Consciousness) ಮತ್ತು ನರನಿಂದ ನಾರಾಯಣನಾಗುವ ಅದ್ವೈತ ಅನುಭೂತಿಯ ಪರಮ ರಹಸ್ಯ. *ಬಾ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸು ಇಂದೆನ್ನ ಹೃದಯದಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಅವತರಿಪ ಸತ್ಯಾವತಾರ ||* ಅರ್ಥ: ಸತ್ಯವೇ ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ರೂಪವಾಗಿರುವ ಹೇ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ನೀನು ಎಂದೋ ಒಮ್ಮೆ ಯುಗಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಬರುವವನಲ್ಲ; ಪ್ರತಿದಿನ, ಪ್ರತಿಕ್ಷಣವೂ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸುತ್ತಿರುವ 'ನಿತ್ಯ ಸತ್ಯ'. ಅಂಥ ನೀನು ಎಲ್ಲೋ ದೂರದಲ್ಲಲ್ಲ, ಇಲ್ಲಿ, ಇಂದು, ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲೇ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರಗೊಳ್ಳು (ಸಂಭವಿಸು). *ಮಣ್ಣಾಗಿ ಮರವಾಗಿ ಮಿಗವಾಗಿ ಖಗವಾಗಿ ಭವಭವದಿ ಭವಿಸಿ ಹೇ! ಭವವಿದೂರ ಮಣ್ ತನಕೆ ಮರತನಕೆ ಮಿಗತನಕೆ ಖಗತನಕೆ ಮುನ್ನಡೆಗೆ ಕಣ್ಣಾದ ಗುರುವೆ ಬಾರಾ ಮೂಡಿ ಬಂದಿಂದೆನ್ನ ನರರೂಪ ಚೇತನದಿ ನಾರಾಯಣತ್ವಕ್ಕೆ ದಾರಿ ತೋರ* ಅರ್ಥ: ಸಂಸಾರದ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿರುವ (ಭವವಿದೂರ) ಆ ಪರಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಜಡವಾದ ಮಣ್ಣಾಗಿ, ನಂತರ ಜೀವಂತ ಮರವಾಗಿ, ಆಮೇಲೆ ಕಾಡಿನ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ (ಮಿಗ), ರೆಕ್ಕೆ ಬಿಚ್ಚಿ ಹಾರುವ ಹಕ್ಕಿಯಾಗಿ (ಖಗ) ಪ್ರತಿ ಜನ್ಮದಲ್ಲೂ (ಭವಭವದಿ) ನೀನೇ ರೂಪತಳೆದೆ. ಮಣ್ಣಿಗೆ ಮರದಾಗುವ, ಮರಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗುವ, ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಪಕ್ಷಿಯಾಗುವ ದಿಕ್ಕು ತೋರಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮುನ್ನಡೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಕಣ್ಣಾದ (ಗುರು) ಚೈತನ್ಯವೇ ನೀನು. ಈಗ ಆ ವಿಕಾಸದ ಹಂತದಲ್ಲಿ 'ನರರೂಪ' (ಮಾನವ ಜನ್ಮ) ಪಡೆದು ಬಂದಿರುವ ನನ್ನೊಳಗಿನ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತನಾಗಿ, ಈ ಮನುಷ್ಯತ್ವವನ್ನು ಮೀರಿ 'ನಾರಾಯಣತ್ವ'ಕ್ಕೆ (ಪರಮ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ / ದೈವಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ) ಏರುವ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸು. *ಅಂದು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ತುರು ಪಟ್ಟಿಯಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಕಿರು ಗುಡಿಸಲಲಿ ದೇಶ ದೇಶದಿ ವೇಷ ವೇಷಾಂತರ-ವನಾಂತು ವಿಶ್ವ ಸಾರಥಿಯಾಗಿ ಲೀಲಾರಥ-ವನೆಂತು ಚೋದಿಸಿರುವೆಯೊ ಅಂತೆ ಸೃಷ್ಟಿ ಲೋಲ* ಅರ್ಥ: ಅಂದು ಶ್ರೀರಾಮನಾಗಿ ಅರಮನೆಯಲ್ಲೂ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಾಗಿ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲೂ, ಆಕಳುಗಳನ್ನು ಕಾಯುವ ಗೋಕುಲದ ಹಟ್ಟಿಯಲ್ಲೂ (ತುರು ಪಟ್ಟಿ), ಬಡವರ ಸಣ್ಣ ಗುಡಿಸಲಲ್ಲೂ ನೀನೇ ಪ್ರಕಟವಾದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ನಾನಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವೇಷ-ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ (ಬುದ್ಧ, ಏಸು, ಶರಣರಾಗಿ), ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸಾರಥಿಯಾಗಿ ನಿಂತು ಈ ಜಗತ್ತೆಂಬ ಲೀಲಾರಥವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೋ (ಚೋದಿಸಿರುವೆಯೋ)... *ಅವತರಿಸು ಬಾ ಇಲ್ಲಿ ಇಂದೆನ್ನ ಚೈತ್ಯದಲಿ ಹೇ! ದಿವ್ಯ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಶೀಲ* ಅರ್ಥ: ಸತ್ (ಶಾಶ್ವತ ಅಸ್ತಿತ್ವ), ಚಿತ್ (ಶುದ್ಧ ಅರಿವು), ಆನಂದ (ಪರಮಾನಂದ) ಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಹೇ ಪರಮಾತ್ಮನೇ... ಹೊರಗಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇಂದು ನನ್ನ 'ಚೈತ್ಯ'ದಲ್ಲಿ (ಅಂತರಂಗದ ಗರ್ಭಗುಡಿ / ಶುದ್ಧ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ) ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಅವತರಿಸು! ಈ ಕವಿತೆ ನಮಗೆ ಸಾರುವ ಸತ್ಯವೇನೆಂದರೆ—ದೈವತ್ವ ಎಂಬುದು ಹೊರಗಿನ ಆಕಾಶದಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲಿನ ಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲೋ ಇಲ್ಲ. ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮನುಷ್ಯನವರೆಗೆ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿರುವ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ವಿಕಾಸವೇ ನಾವು. ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯನಾದ ಮೇಲೂ ನಾವು ಅಹಂಕಾರ, ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧಗಳೆಂಬ 'ಮಾಯೆ'ಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಪ್ರಾಣಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ಆ ಸಣ್ಣತನವನ್ನು ಕಳಚಿ, ನಮ್ಮೊಳಗಿರುವ 'ನಾರಾಯಣತ್ವ'ವನ್ನು (ಅದ್ವೈತ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು) ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಮ್ಮ ಎದೆಯಾಳದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಮುಕ್ತಿ. ಮಾಯಾ ಮುಕ್ತಿ - ಅರಿವಿನ ಪಥ 🚩